Vi estas ĉi tie

Урок 8 (Oka leciono)

НОВИ ДУМИ (NOVAJ VORTOJ)

agiдействам
aperiпоявявам се
bestoживотно
decidiрешавам (да...)
doloroболка
glasoстъклена чаша
homoчовек
kelkajняколко
kontraŭсрещу, против
kvankamвъпреки че
ludiиграя, свиря
mortiумирам
notoбележка
ofteчесто
ordoред
ploriплача
policoполиция
proзаради
puraчист
raportiсъобщавам
sentiчувствам
sovaĝaдив
superнад
teniдържа
tamenвъпреки това
timi+Ak.боя се от, страхувам се от
transпрез, отвъд
tujведнага
vinoвино
vortoдума

GRAMATIKO

de = предлог, който изразява

  1. притежание: la libro de Petro;
  2. отношение: la koloro de la floro;
  3. част от нещо: la resto de la mono.

В случаи 1 и 2 се превежда на български с "на", а в третия случай - с "от".

al = въвежда непрякото допълнение: Skribu al mi = Пиши ми (т.е. - на мене); Donu al mi la libron = Дай ми (на мене) книгата. Понякога конструкциите с "al" могат да се заместят с изрази във винителен падеж: helpu al mi=helpu min; pardonu al mi=pardonu min

da = предлог при назоваване на количество: glaso da akvo=чаша вода; kiom da homoj?=колко души?; iom da tempo=известно време, малко време. Ако изразът с "da" изпълнява ролята на пряко допълнение, във винителен падеж се поставя съществителното име преди предлога, но не и съществителното име след него: Donu al mi glason da kafo.

-ig- = правя такъв, какъвто е посочено в корена: beligi=разхубавявам; venigi=карам да дойде.

-aĉ- = наставка за означаване на отрицателно качество, негодност: domaĉo=съборетина (лоша къща); ridaĉi=хиля се (смея се неприятно); ĉevalaĉo=кранта.

MALBELA TAGO

Hodiaŭ mia patrino estis tre maltrankvila. Mi venis el la lernejo kaj raportis al ŝi ke mi ricevis malbonan noton. Ŝi diris:

- Knabaĉo, vi devas pli multe laborigi vian kapon. Kiom da malbonaj notoj vi havas?

Mi estis malĝoja.

- Iru en vian ĉambron kaj lernu! - ŝi diris.

Mi sidis en mia ĉambro, sed mi povis nek lerni nek legi. Miaj pensoj estis ĉe ludo kun miaj amikoj kaj ĉe sporto.

Mi diris al mi mem: Ĉu mi estas tiom malsaĝa, kvankam mi lernis multe?

Tiam la patrino eniris en la ĉambron kaj aŭdis miajn vortojn. Ŝi tuj respondis:

- Ne, mia kara, vi ne estas malsaĝa. La problemo estas, ke vi devas lerni multe pli. Tiam vi ne havos nur malbonajn notojn.

- Ankaŭ nun mi ne havas ilin. Mi havas bonan noton en muziko - mi diris.

La patrino subite ekridis. Tio denove plibeligis la tagon. Sed la problemo tamen restis.

EKZERCOJ

A. TRADUKU KAJ RESPONDU! (ПРЕВЕДЕТЕ И ОТГОВОРЕТЕ)

  1. Кой ще почисти кухнята след обяда?
  2. Какво искаш да пиеш - чай, малко кафе, чаша вода или не искаш да пиеш нищо?
  3. Заради какво ти така внезапно реши да обновиш стаичката си и да купиш няколко скъпи книги?
  4. На кого даде чистите чаши за вино?
  5. Срещу кого игра твоят спортен клуб преди две седмици?
  6. Виждаш ли често полицая, който живее в жилището над тебе?

B. KOMPLETIGU LA FRAZOJN! (ДОПЪЛНЕТЕ ИЗРЕЧЕНИЯТА)

  1. Ni ord__is ĉion kaj transdonis al ili.
  2. Mi petas glason __ kafo kaj iom __ akvo.
  3. Doloris lin la kapo. Li malsan__is.
  4. La knabino ŝatas esti bela kaj pro tio ŝi bel__as sian vizaĝon.
  5. Tiu knab__o agis malbone kaj plor__is la knabinon.
  6. Hieraŭ aperis kelkaj sovaĝaj bestoj. Homoj mort__is ilin.

C. TRADUKU! (ПРЕВЕДЕТЕ)

subteni; malaperigi; elteni; utiligi; deteni sin; alivorte; kunordigi; sinteno; loĝigi; memorigi; plifortigi; renovigo; starigi; utiligebla; aperigi; forigi; devigi; senmorta; malplenigi; malesperigi; sciigi; kelkfoje; transdoni; superrigardo